Kuzeyin 3 bin yıllık gerçek sahipleri Samiler

Kuzeyin 3 bin yıllık gerçek sahipleri Samiler

Yeni yılı Laponya’da Kuzey Işıkları’nı görme hayaliyle karşılarken bu keyifli seyahatimde bölgeyle ilgili de çok fazla bilgi edinme fırsatım oldu. Kuzey’in yerli halkı Samileri de bu vesileyle keşfettim. Samiler, Kuzey İskandinavya’da Nordik ülkeler olarak bilinen bölgenin sınırları içinde yaşamış ve bugüne kadar halkını koruyarak gelmiş, tarihi kimliği olan özel bir kavim. Sami Halkı’nın büyük kısmı bugün Norveç, İşveç, Finlandiya ve Rusya’nın bir bölümünde yaşamlarını sürdürüyorlar ve Avrupa’nın en kuzey ve İskandinavya’nın tek yerli halkı olarak biliniyorlar.  3 ülkenin toplamında yaklaşık 80 bin Sami’nin yaşadığı söyleniyor.

Samiler, Nuh’un Ham ve Yafes ile birlikte üç oğlundan biri olan Sam’ın soyundan geliyorlar. Her 6 Şubat’ta ulusal günlerini kutlayan Samiler ilk kez 6 Şubat 1917 günü Norveç’in Trondhem şehrinde toplanarak kültür ve geleneklerini geliştirilip korunması için birlikte mücadele etme kararı almışlar. Bu nedenle 2 yıl önce 6 Şubat’ta ulusal günlerinin 100. yılını kutlamışlar. Kuzey Kutup bölgesindeki yaşamları tarih öncesi dönemde başlayan Samiler, balıkçılık, avcılık ve Ren geyiği besiciliği ile geçimlerini sağlamışlar. Bugün geleneklerini sürdürmeye gayret eden Samiler, uzun yıllardır kültürlerini muhafaza etmek için mücadeleye devam ediyorlar.

Samiler, 14 bin yılından beri göç etmektedirler. M.Ö 3 binlerde Yukarı Anadolu’ya göç ettikleri bilinmektedir. Bundan 3000 yıl önce Sami kavimlerinden bir tanesi ayrılıp kuzeye doğru göç eder. Kuzey’de Rusya bölgesinden İskandinavya’nın üst tarafına Nordik ülkelere gelir ve buraya yerleşirler. Finlandiya İskandinavya olarak bilinir ancak değildir, Nordik ülkeler grubundadır. Bu üç ana ülke, İsveç, Norveç ve Finlandiya’nın bir kısmında Samiler yaşamaktadır. Bazı kaynaklarda hangi ülke sınırları içinde kalmışlarsa o egemen kültüre göre yaşamak zorunda kaldıkları ve topraklarının ellerinden alındığı yazılmaktadır.

Vikingler’in korkulu rüyası

Samiler tarih boyunca bu coğrafyada avcı ve toplayıcı olarak yaşamışlardır. Ren geyiklerine sahip olmuşlar ve yaklaşık 3 bin yıl bu coğrafyada hayat sürmüşlerdir. Samiler M.S. 9. Yüzyıl’da ilk defa Vikingler ile karşılaşmışlardır. Yıllarca Vikinglerle savaşmışlar ve onların korkulu rüyası olmuşlardır. Avcı kavim soğuk havaya dayanıklı olması nedeniyle Vikingleri kolayca yenmişler. Vikingler 11. Yüzyıla girildiği zaman Hristiyan devletler tarafından zorla Hristiyanlaştırılıp, İsveç krallığı altında birleştirilince Avrupalı dediğimiz yeni kavimler oluşmuş ve bunlar da kuzeye doğru gitmişlerdir. Bu yeni kavimler ile Samiler’in buluşması onları yeni bir sürece itmiş. Avrupalı kavimler Samileri köleleştirmiş, doğal ortamlarını bozmuşlar. Kendi maden ocaklarında çalıştırıp topraklarından etmişlerdir. 1900’lü yıllarda Samileri fabrikalarda ve benzeri işlerde çalıştırdıkları bilinmektedir. Samiler Şaman kültüründen gelirler ve bu kültürlerini bugün de devam ettirmektedirler. Kendi dilleri dinleri vardır. Bunlar içinde doğa ay, güneş, toprak, su çok önemlidir. İnsanların gelip bunları bozmalarını hiçbir zaman istememişlerdir.

Sami kültüründe Ren geyikleri ve Husky’ler

Samiler yıllar boyunca sürekli ötekileştirilmeye çalıştırılmıştır. Samiler 1917’li yıllarda İsveç’in bağımsızlığıyla beraber kendi haklarını istemişler ancak 1960’lı yıllara kadar bu mümkün olmamıştır. 1986 yılında İsveç Are ilinde toplanan Sami konferansı güneş, ateş, su ve bitkileri temsil eden renkleri kabul edecek, sarı, kırmızı, mavi ve yeşil renklerini Samiler’in bayrağı olarak kabul etmiştir. 1992 yılında ise Helsinki’de Sami Ulusu kavramı kabul edilmiştir. Samiler, İsveç, Norveç ve Finlandiya’da serbest geçiş hakkına sahip olmuşlardır. Şu anda günümüzde kendi okullarında Sami dilini öğrenebiliyorlar. Samiler avcı toplayıcılığını bırakıp daha yerleşik bir hayata geçmişlerdir. Bugün gezginler Laponya’ya sadece Kuzey Işıkları için değil aynı zamanda Ren geyiklerini beslemek, Husky’lerin çektiği kızaklarla yolculuk yapma keyfi için de gidiyorlar. Ren geyiği ve Husky kültürü Samiler’den gelmektedir.

Lapland adı nereden geliyor?

Samilerin yaşadığı coğrafyaya Lapland denir. Lapland aslında 11. Yüzyılda Avrupalılar Samileri görünce, giydikleri kıyafetler deri olduğu için ve bu deriler birbirlerine yama şeklinde iplerle bağlandığı için yamalı, yani Lapland denmiş. Özetle Lapland, yamalı anlamına gelmektedir. Bugün Laponya adıyla da bilinmekte olup kış turizminin en gözde noktalarından biridir. Sami Halkı bugün tarihte olmadığı kadar değerli yere gelmişlerdir. Altın çağlarını yaşadıkları söylenebilir.

Şaman kültürünün izlerini korumuşlar

Sami çadırları günümüzde hala kullanılıyor. Tek odalı, bütün yaşamın içinde olduğu bir çadırda yaşıyorlar. Ortada muhakkak ateş var. Bunun da bir şaman ritüeli olduğu söylenebilir. Sami’ler Arap ve Yahudi kavimlerinin bulunduğu Ortadoğu’dan Mezopotamya’ya ve buradan da Anadolu üzerinden kuzeye kadar göç etmişlerdir. Ama kuzeye göç ederken, büyük ihtimal Türklerle karşılaşıp Şaman olmuşlar ve geleneklerini korumuşlardır.

İlgili Yazılar

İLETİŞİM

Yeniliklerinizi duyurmak ve seyahat tecrübelerinizi paylaşmak için aşağıdaki adres ve telefonlardan bize ulaşabilirsiniz.

E: info@yoldasin.com
E: reklam@yoldasin.com
T: (+90 212) 373 92 56
F: (+90 212) 291 55 51
A: Büyükdere Caddesi 16 34360 Şişli / İSTANBUL

Gönderiliyor

©2019 yoldasin.com Her Hakkı Saklıdır

veya

Bilgilerinizi mi unuttunuz?

veya

Create Account